Elke vork en elke shock verstopt hetzelfde handjevol instellingen achter andere namen en andere knopjes. Op deze pagina lees je in gewone taal wat elke instelling echt doet, zoals een tuner het je op de parkeerplaats zou uitleggen. Eén regel voordat je ergens aan draait: bijna niets aan je vering is gratis. Draai je de ene kant op, dan win je support; draai je de andere kant op, dan win je grip. Goed afstellen is bewust kiezen welke trade-off je wilt.
De meeste merken, maar niet allemaal, houden de conventie aan dat met de klok mee meer betekent: meer demping, meer druk, meer stugheid. Check dus altijd de pijltjes en markeringen op je eigen vork of shock voordat je een richting aanneemt. Een klein aantal dempers, vooral oudere of coil-units, werkt precies andersom.
Voorvork
Geen instellingen komen overeen met je zoekopdracht.
Wat doet het?
Luchtdruk is de veer van je vork. Hij bepaalt hoeveel tegendruk de vork geeft en, samen met sag, hoe hoog de vork in zijn veerweg staat. Te weinig druk en de vork zakt overal doorheen en hangt wollig in het midden. Te veel druk en hij staat dood bovenin, en stuitert over kleine hobbels in plaats van ze op te vangen.
Met de klok mee draaien
- Meer druk: een stuggere veer
- Minder sag, de vork staat hoger in zijn veerweg
- Meer support en meer weerstand tegen doorslaan
- Te ver doorgevoerd en kleine hobbels beuken op je handen
Tegen de klok in draaien
- Minder druk: een zachtere veer
- Meer sag, de vork zakt in rust dieper weg
- Meer grip voor en een soepeler gevoel over klein spul
- Te ver en de vork duikt, zakt weg en slaat hard door
Met de klok mee voegt deze knop druk toe; tegen de klok in laat hij druk ontsnappen.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Blind op de druktabel op het vorkbeen varen en nooit sag meten
Symptoom: Je sag zit nergens in de buurt van de 15-20% terwijl de tabel zegt dat het klopt
-
Druk eraf halen omdat de vork hard aanvoelt, terwijl het aan de compressiedemping ligt
Symptoom: De vork duikt bij het remmen en zakt weg in de mid-stroke, en je handen verkrampen alsnog op lange afdalingen
Zet de druk op je sag en blijf er daarna vanaf. Stel het gevoel bij met demping: druk is de veer, demping is de controle.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Sag is hoe ver je vering inzakt onder alleen jou: lichaamsgewicht, rijkleding, normale houding op de fiets. Je meet het als percentage van de totale veerweg, en het is het referentiepunt waar elke andere instelling op bouwt. Er zit geen sag-knop op je fiets; je stelt het in met luchtdruk of coil preload. Mik op zo'n 15-20% voor en 25-30% achter, iets meer voor gravity.
Met de klok mee draaien
- Geen knop: minder sag krijg je door druk of preload toe te voegen
- Minder sag betekent een stuggere fiets die hoger in zijn veerweg staat
- Te weinig sag en de wielen hangen licht: ze trommelen over wortels in plaats van ze te volgen
- De fiets voelt hoog, nerveus, en alsof hij bovenop het spoor rijdt
Tegen de klok in draaien
- Geen knop: meer sag krijg je door druk of preload eraf te halen
- Meer sag betekent een soepelere fiets die lager in zijn veerweg hangt
- Te veel sag verbrandt veerweg nog voordat het spoor iets gedaan heeft
- Reken op wegzakken, pedaaltikken en plotselinge harde bottom-outs
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Sag meten terwijl je naast de fiets staat
Symptoom: Je sag leest ondieper dan wat de fiets op het spoor werkelijk gebruikt
-
Sag voor en achter los van elkaar instellen zonder de fiets te balanceren
Symptoom: De fiets kiept op vlakke grond naar voren, of hangt laag op de achterkant als een volgeladen ezel
Meet in volledige rijuitrusting, in je normale attack-positie, met een maat die de o-ring afleest. Sag gemeten in spijkerbroek tegen een muurtje is geen sag op het spoor.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Rebound-demping bepaalt hoe snel je vork of shock weer uitveert na een klap. Te snel en de fiets veert tegen je terug: stuiterig, nerveus, moeilijk op lijn te houden. Te traag en de vering herstelt niet tussen de klappen door, dus hij packt: elke hobbel begint dieper in de veerweg dan de vorige, tot er niets meer over is om mee te veren.
Met de klok mee draaien
- Meer rebound-demping: een tragere, rustigere terugslag
- Het wiel blijft na een klap staan in plaats van terug te springen
- Minder kickback door stuur en pedalen bij sprongen en drops
- Te traag en de vering packt in braking bumps en rotstuinen
Tegen de klok in draaien
- Minder rebound-demping: een snellere terugslag
- De vering wint zijn veerweg terug tussen snelle klappen door
- Meer grip in snel, herhaald trilwerk
- Te snel en de fiets bokt en pogoot over elke hobbel
Met de klok mee voegt deze knop demping toe; tegen de klok in haalt hij demping weg.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Rebound vol open draaien omdat "snelle rebound grip geeft"
Symptoom: De fiets voelt als een pogostick en schiet in elk ruw stuk van zijn lijn af
-
Rebound trager zetten tegen hardheid die eigenlijk een druk- of compressieprobleem is
Symptoom: De achterkant packt en hangt laag door de braking bumps, en de hardheid is er nog steeds
De stoeprandtest: rijd zittend van een stoeprand af en kijk naar de vork. Hij moet inveren, één keer soepel terugkomen en stilstaan. Meer dan één stuiter is te snel: klikje rebound-demping erbij. Is hij niet terug voor de volgende stoeprand, dan staat hij te traag: klikje eraf.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
LSC-demping weerstaat de langzame bewegingen: remmen, bochtenkracht, trappen, pompen en je eigen gewicht dat verschuift. Het is waar de vering op leunt als jij de fiets belast, en het belangrijkste gereedschap om support toe te voegen zonder aan de veer te komen.
Met de klok mee draaien
- Meer LSC: een stugger platform om tegenaan te drukken
- Minder remduik, minder wegzakken in bochten en compressies
- Meer support als je pompt, trapt of de fiets belast
- Te veel en klein trilwerk komt rechtstreeks in je handen aan
Tegen de klok in draaien
- Minder LSC: een zachter, vrijer bewegend platform
- Soepeler gevoel over klein spul bij lage schachtsnelheden
- De fiets zakt gewilliger in zijn veerweg
- Te weinig en de fiets duikt bij het remmen en zakt weg midden in de bocht
Met de klok mee voegt deze knop demping toe; tegen de klok in haalt hij demping weg.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
LSC erbij draaien tegen hardheid over klein trilwerk (dat is een klus voor de veer of HSC)
Symptoom: De support in bochten wordt beter, maar de trilling in je handen juist erger
-
LSC helemaal dichtdraaien als vervanging voor de klimhendel
Symptoom: De vering beweegt nergens meer, afdalingen incluis, tot je hem weer terugdraait
Stel LSC af op een flowtrail met bochten en remzones, niet in de stenen. Grote klappen zijn een HSC-vraag; LSC gaat over wat de fiets doet als jij erop leunt.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
HSC-demping weerstaat snelle schachtbewegingen: scherpe randen, drops, landingen, rotstuinen op snelheid. High-speed slaat op de demperschacht, niet op jou; ook op lage snelheid kan een scherpe rand de schacht razendsnel laten bewegen. HSC werkt los van LSC, dus een fiets kan stug trappen en toch grote klappen slikken, of andersom.
Met de klok mee draaien
- Meer HSC: meer weerstand tegen snelle, scherpe klappen
- Meer controle over doorslaan bij drops en landingen
- De fiets blijft hoger in zijn veerweg door opeenvolgende grote klappen
- Te veel en scherpe randen voelen als hamerslagen
Tegen de klok in draaien
- Minder HSC: de vering geeft sneller mee op scherpe klappen
- Grote impacts worden geslikt in plaats van doorgegeven
- Minder hardheid in rotstuinen en over scherpe randen
- Te weinig en harde landingen knallen rechtstreeks door naar een harde bottom-out
Met de klok mee voegt deze knop demping toe; tegen de klok in haalt hij demping weg.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
HSC dichtdraaien tegen doorslaan in plaats van een spacer of druk toe te voegen
Symptoom: Grote klappen voelen overal op het spoor hard, niet alleen bij volle veerweg
-
HSC nooit van de fabrieksstand af halen op snelle, ruwe trails
Symptoom: De fiets slaat hard door op scherpe randen terwijl je sag gewoon klopt
Stel HSC af op het ruwste stuk dat je regelmatig rijdt, niet het gladste. Het doet pas iets zodra de schacht echt snel beweegt.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
De lockout is een hendel, geen draaiknop. Hij knijpt het LSC-circuit vrijwel dicht zodat de fiets stopt met bobben op gladde klimmen en verbindingsstukken over asfalt. De meeste moderne hendels hebben een middenstand pedal in plaats van een harde lock. Het is puur klimgereedschap: bergaf heeft hij niets te zoeken.
Met de klok mee draaien
- Beweegt de hendel richting de firme of vergrendelde stand
- Maakt korte metten met pedal bob op gladde klimmen
- Vrijwel alle souplesse over klein spul verdwijnt zolang hij aan staat
- Zet hem weer open voordat het naar beneden gaat
Tegen de klok in draaien
- Beweegt de hendel terug naar volledig open
- Volle grip en souplesse komen terug
- Het klimplatform is weg tot je de hendel weer omzet
- Open is de standaard: alles behalve gladde, lange klimmen
Met de klok mee kies je een stuggere modus; tegen de klok in gaat de hendel weer open.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Aan de afdaling beginnen met de hendel nog om
Symptoom: De fiets stuitert en beukt over wortels en stenen met amper grip
-
De volle lock gebruiken in plaats van de middenstand op technische klimmen
Symptoom: Het achterwiel spint en springt over wortels in plaats van te bijten onder vermogen
Maak de hendel onderdeel van je routine: om aan de voet van de klim, terug bovenaan. Vergeet je hem steeds, rijd dan gewoon open; een beetje bob kost minder dan een vergrendelde afdaling.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Threshold is het firme trapplatform van RockShox: zet hem om en de vork blijft stug onder trappen en lichaamsbeweging, maar een klap die hard genoeg is blaast door het platform heen, wordt opgevangen, en daarna is de stugheid meteen terug. Zie het als een lockout met een overdrukventiel in plaats van een harde aan/uit-schakelaar.
Met de klok mee draaien
- Beweegt richting de firme Threshold-stand
- Een stevig platform tegen pedal bob op gladde klimmen
- Grote klappen blazen door het platform heen en worden alsnog opgevangen
- Klein trilwerk onder de blow-off-kracht blijft hard zolang hij aan staat
Tegen de klok in draaien
- Beweegt terug naar volledig open
- Volle souplesse over klein spul komt terug
- Het trapplatform is weg tot je de hendel weer omzet
- Open blijft de standaard voor alles wat ruw is of bergaf gaat
Met de klok mee kies je een stuggere modus; tegen de klok in gaat de hendel weer open.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Verwachten dat Threshold soepel voelt op hobbelige klimmen omdat hij een blow-off heeft
Symptoom: Kleine, herhaalde hobbels halen de blow-off-kracht nooit, dus daarover blijft de vork hard
-
De blow-off zien als vrijbrief om met het platform aan af te dalen
Symptoom: Alleen de grote klappen komen erdoor; al het kleinere beukt de hele afdaling op je handen
Gebruik Threshold voor de klimmen en verbindingsstukken waar je anders de lockout pakt, en zet hem open voor de rest. De blow-off is een vangnet voor de klap die je niet zag aankomen, geen afdaalmodus.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Volume spacers, oftewel tokens, zijn plastic vulstukken die de luchtkamer kleiner maken. Een kleinere kamer bouwt aan het einde van de slag harder op, dus het laatste stuk veerweg wordt progressiever terwijl je sag en het gevoel bovenin exact gelijk blijven. Zo bestrijd je doorslaan zonder de hele fiets stugger te maken.
Met de klok mee draaien
- Geen knop: je voegt ze toe of haalt ze eruit door de luchtveer te openen
- Elke spacer laat het einde van de slag harder oplopen
- Meer weerstand tegen doorslaan bij drops, landingen en diepe compressies
- Te veel en je haalt nooit meer je volle veerweg, hoe groot de klap ook is
Tegen de klok in draaien
- Geen knop: spacers gaan er net zo uit als ze erin gingen
- Minder spacers geven een lineairder einde van de slag
- De volle veerweg wordt weer bruikbaar
- Te weinig en grote klappen rammen naar het einde van de slag
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Spacers toevoegen tegen hardheid in het begin of midden van de slag
Symptoom: Er verandert niets, want spacers doen alleen iets in het laatste stuk van de veerweg
-
Spacers stapelen om maar geen druk te hoeven toevoegen
Symptoom: De fiets zakt nog steeds weg in de mid-stroke, maar het laatste derde deel van de slag voelt als een muur
Wissel één spacer per keer en check de o-ring na een echte rit: je wilt één of twee keer volle veerweg op de grootste klappen, niet elke run. Eén of twee spacers lost de meeste doorslagklachten op.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Travel adjust verandert hoeveel totale veerweg de vork heeft, meestal met een interne spacer of een andere luchtschacht, bij een paar oudere ontwerpen met een externe kraag. Het is eigenlijk geometriegereedschap: minder veerweg maakt de balhoofdhoek steiler en de voorkant lager, meer veerweg maakt hem slapper en de voorkant hoger. Verander je de voorkant, dan verandert de hele fiets van karakter.
Met de klok mee draaien
- Geen universele knop: bij de meeste vorken een werkplaatsklus
- Minder veerweg: steilere balhoofdhoek, directer sturen
- De voorkant komt lager: fijner klimmen, minder reserve op grote klappen
- Minder veerweg achter de hand als het ruig wordt
Tegen de klok in draaien
- Geen universele knop: bij de meeste vorken een werkplaatsklus
- Meer veerweg: slappere balhoofdhoek, rustiger sturen
- De voorkant komt hoger: meer vertrouwen op steile afdalingen
- Iets trager sturen en meer gewicht op de voorkant tijdens klimmen
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Veerweg veranderen en daarna sag en rebound niet opnieuw instellen
Symptoom: De vork voelt overal verkeerd: sag-percentage en terugveersnelheid zijn allebei mee verschoven
-
Verwachten dat er een extern klikje voor bestaat
Symptoom: Bij de meeste moderne vorken moeten de poten eraf; het is een klus voor de werkbank, niet langs het spoor
Behandel een veerwegwissel als een geometriebeslissing, niet als afstelwerk. Bedenk wat de fiets moet worden, verander het één keer, en stel daarna sag en rebound opnieuw vanaf nul in.
Gerelateerde instellingen
Achtershock
Geen instellingen komen overeen met je zoekopdracht.
Wat doet het?
Zelfde verhaal als voor: luchtdruk is de veer van de achtervering en bepaalt samen met sag hoe diep de achterkant zit. Het verschil is het frame. Het linkage vergroot elke input uit, dus een kleine drukverandering verschuift je sag achter meer dan dezelfde verandering voor.
Met de klok mee draaien
- Meer druk: een stuggere veer achter
- Minder sag, de achterkant komt hoger te staan
- Meer support en meer weerstand tegen doorslaan
- Te veel en de achterkant verliest grip en ketst over scherpe randen
Tegen de klok in draaien
- Minder druk: een zachtere veer achter
- Meer sag, de achterkant zakt dieper weg
- Meer grip achter en een rustiger gevoel over trilwerk
- Te weinig en de fiets zakt weg en ramt door zijn veerweg heen
Met de klok mee voegt deze knop druk toe; tegen de klok in laat hij druk ontsnappen.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
De PSI van de vork een-op-een op de shock zetten
Symptoom: Sag voor en achter loopt compleet uiteen, zelfs op een gebalanceerd frame
-
De shock zachter zetten tegen hardheid zonder eerst naar de volume spacers te kijken
Symptoom: De achterkant zakt weg in de mid-stroke maar knalt nog steeds aan het einde van de slag
Werk in stapjes van 5-10 psi en meet elke keer je sag opnieuw. Door het linkage reageert een shock veel sterker op kleine drukveranderingen dan een vork.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Sag is hoe ver je vering inzakt onder alleen jou: lichaamsgewicht, rijkleding, normale houding op de fiets. Je meet het als percentage van de totale veerweg, en het is het referentiepunt waar elke andere instelling op bouwt. Er zit geen sag-knop op je fiets; je stelt het in met luchtdruk of coil preload. Mik op zo'n 15-20% voor en 25-30% achter, iets meer voor gravity.
Met de klok mee draaien
- Geen knop: minder sag krijg je door druk of preload toe te voegen
- Minder sag betekent een stuggere fiets die hoger in zijn veerweg staat
- Te weinig sag en de wielen hangen licht: ze trommelen over wortels in plaats van ze te volgen
- De fiets voelt hoog, nerveus, en alsof hij bovenop het spoor rijdt
Tegen de klok in draaien
- Geen knop: meer sag krijg je door druk of preload eraf te halen
- Meer sag betekent een soepelere fiets die lager in zijn veerweg hangt
- Te veel sag verbrandt veerweg nog voordat het spoor iets gedaan heeft
- Reken op wegzakken, pedaaltikken en plotselinge harde bottom-outs
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Sag meten terwijl je naast de fiets staat
Symptoom: Je sag leest ondieper dan wat de fiets op het spoor werkelijk gebruikt
-
Sag voor en achter los van elkaar instellen zonder de fiets te balanceren
Symptoom: De fiets kiept op vlakke grond naar voren, of hangt laag op de achterkant als een volgeladen ezel
Meet in volledige rijuitrusting, in je normale attack-positie, met een maat die de o-ring afleest. Sag gemeten in spijkerbroek tegen een muurtje is geen sag op het spoor.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Rebound op de shock doet hetzelfde voor het achterwiel: hij bepaalt hoe snel de shock weer uitveert na het inveren. Het linkage vergroot alles uit, dus elk klikje is achter beter voelbaar, en een packende achterkant is het klassieke teken dat je te traag zit.
Met de klok mee draaien
- Meer rebound-demping: een tragere, rustigere terugslag
- Het wiel blijft na een klap staan in plaats van terug te springen
- Minder kickback door stuur en pedalen bij sprongen en drops
- Te traag en de vering packt in braking bumps en rotstuinen
Tegen de klok in draaien
- Minder rebound-demping: een snellere terugslag
- De vering wint zijn veerweg terug tussen snelle klappen door
- Meer grip in snel, herhaald trilwerk
- Te snel en de fiets bokt en pogoot over elke hobbel
Met de klok mee voegt deze knop demping toe; tegen de klok in haalt hij demping weg.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Rebound vol open draaien omdat "snelle rebound grip geeft"
Symptoom: De fiets voelt als een pogostick en schiet in elk ruw stuk van zijn lijn af
-
Rebound trager zetten tegen hardheid die eigenlijk een druk- of compressieprobleem is
Symptoom: De achterkant packt en hangt laag door de braking bumps, en de hardheid is er nog steeds
De stoeprandtest: rijd zittend van een stoeprand af en kijk naar de vork. Hij moet inveren, één keer soepel terugkomen en stilstaan. Meer dan één stuiter is te snel: klikje rebound-demping erbij. Is hij niet terug voor de volgende stoeprand, dan staat hij te traag: klikje eraf.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Op de shock is LSC je support- en anti-wegzakgereedschap. Het weerstaat de langzame schachtsnelheden van trappen en gewichtsverplaatsing, zodat de achterkant je overeind houdt in bochten en onder vermogen zonder op slot te voelen.
Met de klok mee draaien
- Meer LSC: een stugger platform om tegenaan te drukken
- Minder remduik, minder wegzakken in bochten en compressies
- Meer support als je pompt, trapt of de fiets belast
- Te veel en klein trilwerk komt rechtstreeks in je handen aan
Tegen de klok in draaien
- Minder LSC: een zachter, vrijer bewegend platform
- Soepeler gevoel over klein spul bij lage schachtsnelheden
- De fiets zakt gewilliger in zijn veerweg
- Te weinig en de fiets duikt bij het remmen en zakt weg midden in de bocht
Met de klok mee voegt deze knop demping toe; tegen de klok in haalt hij demping weg.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
LSC erbij draaien tegen hardheid over klein trilwerk (dat is een klus voor de veer of HSC)
Symptoom: De support in bochten wordt beter, maar de trilling in je handen juist erger
-
LSC helemaal dichtdraaien als vervanging voor de klimhendel
Symptoom: De vering beweegt nergens meer, afdalingen incluis, tot je hem weer terugdraait
Stel LSC af op een flowtrail met bochten en remzones, niet in de stenen. Grote klappen zijn een HSC-vraag; LSC gaat over wat de fiets doet als jij erop leunt.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
HSC-demping weerstaat snelle schachtbewegingen: scherpe randen, drops, landingen, rotstuinen op snelheid. High-speed slaat op de demperschacht, niet op jou; ook op lage snelheid kan een scherpe rand de schacht razendsnel laten bewegen. HSC werkt los van LSC, dus een fiets kan stug trappen en toch grote klappen slikken, of andersom.
Met de klok mee draaien
- Meer HSC: meer weerstand tegen snelle, scherpe klappen
- Meer controle over doorslaan bij drops en landingen
- De fiets blijft hoger in zijn veerweg door opeenvolgende grote klappen
- Te veel en scherpe randen voelen als hamerslagen
Tegen de klok in draaien
- Minder HSC: de vering geeft sneller mee op scherpe klappen
- Grote impacts worden geslikt in plaats van doorgegeven
- Minder hardheid in rotstuinen en over scherpe randen
- Te weinig en harde landingen knallen rechtstreeks door naar een harde bottom-out
Met de klok mee voegt deze knop demping toe; tegen de klok in haalt hij demping weg.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
HSC dichtdraaien tegen doorslaan in plaats van een spacer of druk toe te voegen
Symptoom: Grote klappen voelen overal op het spoor hard, niet alleen bij volle veerweg
-
HSC nooit van de fabrieksstand af halen op snelle, ruwe trails
Symptoom: De fiets slaat hard door op scherpe randen terwijl je sag gewoon klopt
Stel HSC af op het ruwste stuk dat je regelmatig rijdt, niet het gladste. Het doet pas iets zodra de schacht echt snel beweegt.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
De climb switch is de lockout-hendel van de shock. Hij maakt het LSC-circuit stug zodat de achterkant stopt met bobben op lange klimmen, meestal met een middenstand die wat souplesse bewaart voor technisch klimwerk. Zelfde regel als bij de vorkhendel: puur klimgereedschap, open voor de afdaling.
Met de klok mee draaien
- Beweegt richting de climb- of volledig firme stand
- Maakt korte metten met pedal bob en houdt de achterkant hoog op steile klimmen
- Souplesse van het achterwiel over wortels en stenen verdwijnt grotendeels
- Zet hem open voordat het naar beneden gaat
Tegen de klok in draaien
- Beweegt terug naar volledig open
- Volle grip achter en souplesse over klein spul komen terug
- Het klimplatform is weg tot je de hendel weer omzet
- Open is de standaard voor alles behalve lange klimmen
Met de klok mee kies je een stuggere modus; tegen de klok in gaat de hendel weer open.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Vergeten de switch open te zetten boven aan de klim
Symptoom: De achterkant springt over wortels en stenen en de remtractie is weg
-
De volle firme stand gebruiken op wortelige, technische klimmen
Symptoom: Het achterwiel spint en hupt over wortels in plaats van ze te volgen onder vermogen
Op een technische klim wint de middenstand het meestal van de volle lock: er blijft net genoeg beweging over om de achterband te laten bijten.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
De lockout is een hendel, geen draaiknop. Hij knijpt het LSC-circuit vrijwel dicht zodat de fiets stopt met bobben op gladde klimmen en verbindingsstukken over asfalt. De meeste moderne hendels hebben een middenstand pedal in plaats van een harde lock. Het is puur klimgereedschap: bergaf heeft hij niets te zoeken.
Met de klok mee draaien
- Beweegt de hendel richting de firme of vergrendelde stand
- Maakt korte metten met pedal bob op gladde klimmen
- Vrijwel alle souplesse over klein spul verdwijnt zolang hij aan staat
- Zet hem weer open voordat het naar beneden gaat
Tegen de klok in draaien
- Beweegt de hendel terug naar volledig open
- Volle grip en souplesse komen terug
- Het klimplatform is weg tot je de hendel weer omzet
- Open is de standaard: alles behalve gladde, lange klimmen
Met de klok mee kies je een stuggere modus; tegen de klok in gaat de hendel weer open.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Aan de afdaling beginnen met de hendel nog om
Symptoom: De fiets stuitert en beukt over wortels en stenen met amper grip
-
De volle lock gebruiken in plaats van de middenstand op technische klimmen
Symptoom: Het achterwiel spint en springt over wortels in plaats van te bijten onder vermogen
Maak de hendel onderdeel van je routine: om aan de voet van de klim, terug bovenaan. Vergeet je hem steeds, rijd dan gewoon open; een beetje bob kost minder dan een vergrendelde afdaling.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Volume spacers, oftewel tokens, zijn plastic vulstukken die de luchtkamer kleiner maken. Een kleinere kamer bouwt aan het einde van de slag harder op, dus het laatste stuk veerweg wordt progressiever terwijl je sag en het gevoel bovenin exact gelijk blijven. Zo bestrijd je doorslaan zonder de hele fiets stugger te maken.
Met de klok mee draaien
- Geen knop: je voegt ze toe of haalt ze eruit door de luchtveer te openen
- Elke spacer laat het einde van de slag harder oplopen
- Meer weerstand tegen doorslaan bij drops, landingen en diepe compressies
- Te veel en je haalt nooit meer je volle veerweg, hoe groot de klap ook is
Tegen de klok in draaien
- Geen knop: spacers gaan er net zo uit als ze erin gingen
- Minder spacers geven een lineairder einde van de slag
- De volle veerweg wordt weer bruikbaar
- Te weinig en grote klappen rammen naar het einde van de slag
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Spacers toevoegen tegen hardheid in het begin of midden van de slag
Symptoom: Er verandert niets, want spacers doen alleen iets in het laatste stuk van de veerweg
-
Spacers stapelen om maar geen druk te hoeven toevoegen
Symptoom: De fiets zakt nog steeds weg in de mid-stroke, maar het laatste derde deel van de slag voelt als een muur
Wissel één spacer per keer en check de o-ring na een echte rit: je wilt één of twee keer volle veerweg op de grootste klappen, niet elke run. Eén of twee spacers lost de meeste doorslagklachten op.
Gerelateerde instellingen
Wat doet het?
Bij een coilshock is preload de schroefkraag die de veer al iets aandrukt voordat de shock beweegt. Het fijnstelt je sag voor de veer die erop zit; het maakt de veer niet noemenswaardig stijver. Heb je meer dan twee of drie slagen nodig om je sag te halen, dan heb je geen preload nodig maar een andere veersterkte.
Met de klok mee draaien
- Meer preload: de kraag drukt de veer in rust verder aan
- Iets minder sag met dezelfde veer
- Te veel en de shock wordt hard, direct bovenin de slag
- Het voegt nooit echte veersterkte toe, het verschuift alleen het startpunt
Tegen de klok in draaien
- Minder preload: de veer ontspant richting zijn vrije lengte
- Iets meer sag met dezelfde veer
- Een gevoeliger, soepeler gevoel bovenin de slag
- Te ver terug en de veer rammelt los op zijn zitting
Met de klok mee voegt deze knop preload toe; tegen de klok in ontspant hij de veer.
Rijgevoel
- Comfort
- Grip
- Bochten
- Remmen
- Klimmen
- Afdalen
- Springen
Veelgemaakte fouten
-
Preload erop blijven draaien om een te zachte veer te redden
Symptoom: Je sag klopt op papier, maar de shock voelt hard en dood over klein spul
-
De kraag helemaal los rijden voor maximale souplesse
Symptoom: De veer klappert en rammelt op zijn zitting in ruw terrein
Preload leeft tussen handvast en ongeveer twee slagen. Zit je voorbij de drie, stop dan en bestel de volgende veersterkte: dat is goedkoper dan verpesten hoe de shock rijdt.
Gerelateerde instellingen
Wat als…
De vork duikt te diep bij het remmen
- Te weinig luchtdruk: de veer is te zacht voor jouw gewicht, dus de remkracht drukt de vork diep zijn veerweg in. Check eerst je sag.
- Te weinig LSC: de vork heeft niets om op te leunen als je in de remmen knijpt. Voeg LSC toe, een of twee klikjes per keer.
- Sag dieper dan de 15-20%: de vork begint al te diep, dus er is weinig veerweg over tegen de tijd dat de remkracht erbij komt.
Kleine hobbels voelen hard, grote klappen gaan prima
- Vorkdruk te hoog: de veer komt over klein trilwerk nauwelijks in beweging. Haal er een paar psi af en meet je sag opnieuw.
- Shockdruk te hoog: het trilwerk gaat rechtstreeks het frame in in plaats van de shock. Laat wat lucht ontsnappen en meet opnieuw.
- Te veel LSC: de demper blokkeert precies de langzame, kleine bewegingen die trilwerk veroorzaakt. Draai LSC een klikje of twee open.
De vering slaat hard door op grote klappen
- Vorkdruk te laag: de vork is door zijn veerweg heen voordat de klap voorbij is. Voeg druk toe tot je sag weer op target zit.
- Shockdruk te laag: de achterkant loopt vast op klappen die de vork prima opvangt. Druk erbij en sag opnieuw meten.
- Te weinig volume spacers: de veercurve blijft tot onderin lineair, zonder ramp-up die de klap opvangt. Voeg één token toe en test opnieuw.
- Te weinig HSC: niets remt de schacht af voordat hij het einde raakt. Voeg HSC toe zodra druk en spacers kloppen.
De fiets bobt en verspilt energie op klimmen
- De lockout staat open op een gladde, lange klim: precies waar de firme stand zijn geld waard is. Zet hem om.
- De climb switch staat open op een lange klim: de shock veert mee met je trapbeweging in plaats van tegendruk te geven. Gebruik de midden- of firme stand.
- Te veel sag achter: elke pedaalslag werkt de vering door zijn zachtste stuk heen. Zet eerst je sag terug op target.
Merkterminologie
| Merk | Termen | Wat het betekent |
|---|---|---|
| RockShox | Charger, Threshold, Open / Pedal / Lock | Charger is de demperfamilie, Threshold het blow-off trapplatform, en de meeste hendels lopen van Open via Pedal naar Lock. Andere stickers, dezelfde rebound en compressie eronder. |
| Fox | FIT4, GRIP2, EVOL, Open / Medium / Firm | Open / Medium / Firm is de modushendel, GRIP2-klasse dempers hebben losse HSC- en LSC-klikjes, FIT4 is de simpelere driestandencartridge en EVOL de grotere negatieve luchtkamer. De namen zijn van Fox, de principes niet. |
| Ohlins | TTX, ADS, Blue lever | TTX is de twin-tube demper die vork en shock delen, en de blauwe hendel is de climb switch. Achter het racelabel zitten dezelfde circuits als bij ieder ander merk. |
| Marzocchi | GRIP, VVC, Rail | GRIP is de gedeelde Fox-familiedemper in een simpeler, degelijker jasje. Minder klikjes, dezelfde natuurkunde. |
| DVO | OTT (Off The Top), D-Loop, Diamond | OTT (Off The Top) stelt de negatieve veer af voor souplesse bovenin de slag, zonder dat je hoofddruk omlaag moet. Een knop die niemand anders heeft, maar nog steeds gewoon veercurve-afstelling. |
| EXT | V3, Storia, Arma | EXT-coilshocks combineren hun dempers met een hydraulisch bottom-out-circuit dat het laatste stuk van de slag opvangt. Exotisch spul, vertrouwde principes. |
| Cane Creek | Twin Tube, Climb Switch, HELM | Cane Creek geeft je de volledige four-way: HSC, LSC, HSR en LSR elk op een eigen knop, plus de Climb Switch. Meer knoppen, geen andere natuurkunde. |
| Manitou | Dorado, IRT (Infinite Rate Tune), Absolute Air | HBO is hydraulische bottom-out-controle, IVA de volume-afstelling voor de ramp-up aan het einde van de slag, en IRT een luchtveer met twee kamers. Aparte namen, de gebruikelijke taken. |
| Formula | CTS, MOD, Neopos | CTS is een verwisselbaar compressieventiel: je verandert het karakter van de demper door een klein cartridge te wisselen in plaats van klikjes te tellen, en Neopos doet het werk van volume spacers in schuim. Elk merk noemt deze dingen anders; de principes op deze pagina blijven gelijk. |
Effecten in één oogopslag
Hoeveel elke instelling meeweegt op de aspecten die ertoe doen, op een schaal van 0 tot 3.
| Instelling | Grip | Comfort | Support | Springen | Klimmen | Remmen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Luchtdruk (vork) | ||||||
| Luchtdruk (shock) | ||||||
| Sag | ||||||
| Rebound | ||||||
| Low-speed compression (LSC) | ||||||
| High-speed compression (HSC) | ||||||
| Lockout | ||||||
| Threshold (RockShox) | ||||||
| Climb switch (shock) | ||||||
| Volume spacers (tokens) | ||||||
| Travel adjust | ||||||
| Coil preload |
Voordat je iets aanraakt
Gebruik nooit compressiedemping om verkeerde luchtdruk te maskeren. Demping lost een veerprobleem niet op: je verliest alleen souplesse en houdt de oorspronkelijke fout.
Stel eerst sag in, altijd. Elke andere instelling is afgestemd op waar de fiets in rust zit; verschuif je sag, dan verschuift de rest mee.
Eén verandering per keer. Draai je drie knoppen tegelijk om, dan weet je nooit welke hielp en welke juist niet.
Test elke keer op hetzelfde spoor. Een nieuw spoor verandert tien variabelen tegelijk; je testbaan hoort er nul te veranderen.
Een afstelvolgorde voor beginners
Zet de basisluchtdruk
Begin met de tabel van de fabrikant voor jouw gewicht, vork én shock. Perfect hoeft niet; hij moet dichtbij genoeg zitten om sag vanaf te meten.
Meet en stel sag in
Volledige rijuitrusting, normale attack-positie, iemand die de o-ring afleest. Pas de druk aan tot je op ongeveer 15-20% voor en 25-30% achter zit.
Zet een basis-rebound
Doe de stoeprandtest: rijd van een stoeprand af en kijk naar de vork. Eén keer inveren, één soepele terugslag, klaar. Meer dan één stuiter: klikje erbij. Komt hij helemaal niet terug: klikje eraf. Zelfde idee bij de shock.
Rijd een vertrouwd rondje
Pak je vaste rondje en let op: waar voelt de fiets hard, vaag, duikend of wegzakkend? Het spoor vertelt je in tien minuten meer dan de parkeerplaats in een uur.
Stel LSC af
Zakt de fiets weg in bochten, duikt hij bij het remmen of bobt hij op klimmen? Draai er een klikje of twee LSC bij en rijd hetzelfde stuk opnieuw.
Test opnieuw voordat je verder gaat
Eén verandering, één testronde. Trager dan drie knoppen tegelijk omzetten, maar de enige manier om te weten wat echt werkte.
Stel HSC af
Voelen rotstuinen en landingen nog steeds hard, of sla je door terwijl je sag klopt? Stel dan HSC af op het ruwste stuk dat je rijdt.
Volume spacers als laatste
Knal je nog steeds naar het einde van de veerweg terwijl de rest is afgesteld? Voeg dan pas een token toe. Eén per keer, en opnieuw testen: spacers vormen alleen het allerlaatste stuk van de slag.